Fryderyk II Hohenstauf (1194–1250) należy do najwybitniejszych, najbarwniejszych i najbardziej kontrowersyjnych władców europejskiego średniowiecza.
Energiczny, niezwykle ambitny, a przy tym wszechstronnie wykształcony i ciekawy świata, przez Fryderyka Nietzschego zaliczony został do grupy „owych przedziwnych, niepojętych i niewyobrażalnych, zagadkowych ludzi powołanych, by zwyciężać i uwodzić”.
W polityce wewnętrznej dążył do budowy władzy autokratycznej i nowoczesnego, scentralizowanego aparatu państwowego. Udało mu się to osiągnąć w Królestwie Sycylii, podczas gdy w Rzeszy Niemieckiej musiał lawirować i godzić się na kompromisy z tamtejszymi książętami. Rosnąca potęga Hohenstaufa oraz jego uniwersalistyczne ambicje prowadziły do ostrych konfliktów z papiestwem, co skutkowało kolejnymi ekskomunikami i oskarżeniami o herezję. Fascynujące były jego relacje ze światem muzułmańskim: stłumił co prawda bunty ludności arabskiej na Sycylii, ale Jerozolimę odzyskał w drodze dyplomatycznych negocjacji, głęboko fascynowała go też arabska kultura i nauka. 
Niemiecki mediewista Ernst W. Wies kreśli wielowymiarowy obraz człowieka pełnego sprzeczności, którego prawdziwej natury i motywów działania współcześni mu ludzie nie pojmowali i który rzucił odważne wyzwanie swojej epoce.