Wspomnienia Bertholda Haasego (1874‒1938) i Maxa Kollenschera (1875‒1937) są ważnym świadectwem pokolenia poznańskich Żydów urodzonych u progu ostatniej ćwierci XIX wieku, których życie ukształtowane zostało przez wielkie konflikty światowe. Doświadczenia epoki modernizacji, religijny konserwatyzm kręgu rodzinnego, studia i późniejsza praktyka prawnicza, żydowska kultura mieszczańska, a przede wszystkim wielkie dylematy światopoglądowe, a potem działalność społeczna i polityczna ‒ to główne tematy obu pamiętników.

Haase i Kollenscher byli nie tylko wnikliwymi obserwatorami, lecz przede wszystkim świadomymi i aktywnymi uczestnikami ważnych wydarzeń w wielkiej światowej polityce, jak również w ich poznańskiej małej ojczyźnie. Pozostawione przez nich pamiętniki stanowią fascynujące źródło historyczne, które pozwala uzupełnić i w znacznym stopniu skorygować czarno-biały obraz wielokulturowej przeszłości Poznańskiego.