„Starszym należy się szacunek”

„Dzieci i ryby głosu nie mają”

„Jak się nie uspokoisz, to pani cię zabierze”

„Nie płacz, bo to denerwuje tatę”

Te zdania przez lata uchodziły za niewinne zasady wychowawcze. Oznaczały dyscyplinę, porządek. W rzeczywistości były narzędziem uciszania emocji i odbierania głosu całym pokoleniom.

W swojej poruszającej książce Ewa Koza oddaje głos tym, którym odebrano go najwcześniej. Jej rozmówcy odsłaniają to, co przez lata skrywała fasada beztroskiego dzieciństwa i mitycznej rodzinnej sielanki. Za nią kryją się: strach, samotność, emocjonalne zaniedbanie i przemoc – często ubrana w słowo „szacunek”.

Osiem wstrząsających historii. Osiem mrocznych dróg dorastania. Bicie kablem, ręką, słowem. Upokorzenia pod szkolną tablicą, gdzie wstyd staje się publicznym spektaklem. Parentyfikacja, kiedy dziecko musi stać się dorosłym, zanim zdąży być dzieckiem.

Zamykająca książkę rozmowa z psychotraumatolożką Mają Pisarek pomaga zrozumieć, jak doświadczenia z dzieciństwa rezonują w naszym dzisiejszym życiu. Ich skutkami są brak umiejętności stawiania granic, strach przed bliskością czy trudności z budowaniem zdrowych relacji.

Jak przerwać łańcuch międzypokoleniowej przemocy?

To nie są opowieści o moim domu. Te historie są jak okna w bloku naprzeciwko – późnym wieczorem nagle ktoś zapala tam światło. Widzę więcej, więcej zaczynam rozumieć z tego, co dzieje na moim podwórku. I może dzięki temu ktoś lepiej zrozumie moje pokolenie.

Piotr Jacoń, dziennikarz