Kim jest pisarz na obczyźnie? Co spełni się w jego losie? Czym jest życie zapisane w mowie ojczyzny, którą się opuściło? I czym dla pisarza na obczyźnie jest ojczyzna mowy, w której uprawia literaturę? 

Eseje Wojciecha Ligęzy krążą wokół kwestii wywiedzionych z pisarstwa polskich emigrantów XX wieku. Są kompetentne, przenikliwe w odczytaniach, intrygujące. Uprawiana w nich antropologia emigracji to namysł nad przeplotami obcości i zadomowienia, wolności życia w drodze i przekleństwa bycia przybyszem, twórczej swobody i konieczności nieustannego zaczynania od nowa, prozy materializujących się mitów i przebłysków transcendencji, kręgów wygnania i ścieżek powrotu. 

Taka perspektywa oglądu – zakorzeniona w egzystencjalnym konkrecie, pisarsko zuniwersalizowana – pozwala w doświadczeniu emigracji zobaczyć ważny rys nowoczesności. Przypomina też, że tajemnica losu kogoś, kto żyje na obczyźnie, to dziś w niemałej mierze tajemnica losu każdego z nas. 

Paweł Próchniak