Książka została napisana na podstawie wyników badań i materiałów zebranych przez Autorkę podczas wielu naukowo-badawczych wyjazdów terenowych, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Przedstawiono i wyjaśniono w niej następujące zagadnienia:
- powstanie i rozwój geografii osadnictwa,
- uwarunkowania środowiskowe, społeczno-gospodarcze i historyczno-kulturowe wpływające na osadnictwo i kształtujące je,
- wieś i osadnictwo wiejskie osadnictwo pierwotne, geneza, typy oraz formy osiedli rolnictwa ustabilizowanego, układy przestrzenne wsi i rozłogi wiejskie,
- koncepcje rozwoju obszarów wiejskich,
- miasto i osadnictwo miejskie powstanie, rozwój i położenie miast, ich charakterystyka oraz funkcje; formy, struktury i rozwój wielkich skupisk miejskich,
- osadnictwo w globalizującym się świecie.

W obecnym, drugim wydaniu wprowadzono zmiany w tekście, dokonano jego aktualizacji, zaktualizowano dane liczbowe, tak w tekście jak i w tabelach (od 11 do 16) oraz dodano nowy rozdział pt. Inteligentne i pasywne miasta wyzwanie XXI wieku.

Publikacja jest przeznaczona dla studentów geografii, gospodarki przestrzennej, socjologii, historii, ekonomii, demografii i urbanistyki, studiów miejskich i wiejskich oraz dla wszystkich, którym problematyka osadnictwa jest szczególnie bliska.