Zaraz po wojnie Helena i Henryk pakują swój skromny dobytek i ruszają z Małopolski na ziemie odzyskane. Osiadają w Strupicach koło Jeleniej Góry. Mają nadzieję, mają siebie, czekają na drugą córkę.

Ale Dolny Śląsk tuż po wojnie to tygiel, w którym mieszają się języki, zwyczaje i traumy ludzi zewsząd – i w którym nowa Polska okazuje się inna od tej wymarzonej. Powojenny chaos i groźna mieszanka ludzkich postaw, lęków i krzywd doprowadzają do tragedii, która okazuje się trudniejsza do zniesienia, niż sama wojna. Jej ciężar przechodzi na kolejne pokolenie.

Choć akcja rozgrywa się głównie na Dolnym Śląsku, Niedom opowiada o doświadczeniach, które mogły wydarzyć się wszędzie tam, gdzie historia wystawiła ludzi na próbę. Marzenia bohaterów nie sięgają wielkości ani chwały, lecz sprowadzają się do najprostszego i zarazem najtrudniejszego pragnienia, by po prostu żyć.

To powieść o tym, czym jest dom, który trzeba stworzyć i który się traci, o więzi matki i dziecka, o fiasku, o nadziei budowanej uparcie na gruzach. O tym, że skutki każdej wojny – tej dawnej i tej dzisiejszej – trwają długo po tym, gdy milkną strzały.

+++

Po wojnie, przesiedleniach i utracie domu pozostają ludzie i ich historie. Niedom opowiada o nich uczciwie, z niezwykłą precyzją. To książka o wykorzenieniu i potrzebie przynależności, szukaniu przestrzeni dla codziennego życia. Świetny, gęsty, dojrzały i ważny debiut.

Łukasz Wojtusik / Alfabet Wojtusika