Publikacja poświęcona historii województwa lubelskiego w okresie Polski lubelskiej. Określenia powyższego używano w odniesieniu do terytorium, nad którym władzę sprawował PKWN i Tymczasowy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od lipca 1944 r. do przełomu stycznia i lutego 1945 r., gdy władze centralne stopniowo opuszczały Lublin.
W książce omówiono: ujawnianie się struktur cywilnych Polskiego Państwa Podziemnego, stronnictwa polityczne związane z PPP, niepodległościowe formacje zbrojne, elementy systemu politycznego Polski lubelskiej (instytucje władzy, system partyjny, administracja, wymiar sprawiedliwości), wojsko, powstawanie aparatu represji (organy bezpieczeństwa publicznego, więzienia i obozy, oraz działalność sowieckich służb specjalnych), nowe warunki życia społeczno-gospodarczego, kulturalnego, religijnego, oświatowego, tworzenie systemu instytucjonalnej opieki społecznej, pierwsze próby rozliczania zbrodni popełnionych w czasie okupacji niemieckiej oraz specyfikę obchodów święta 22 lipca w okresie 1945–1989.
Książka stanowi monografię wieloautorską, której ważnym aspektem jest bogaty materiał ikonograficzny, nadający pracy charakter albumowy. Całość dopełnia kalendarium najważniejszych wydarzeń i bibliografia.