Problematyka związków słowiańskich w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej w drugiej połowie XIX i na początku XX w. nie cieszyła się szczególną popularnością po 1989 r. Autorzy niniejszej publikacji starają się zaproponować nowe, komparatystyczne spojrzenie na te skomplikowane kontakty. Książka składa się z czterech części. Pierwsza, autorstwa Antoniego Cetnarowicza i Janusza Pezdy, stanowi podsumowanie współczesnych badań nad słowiańskimi relacjami w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej w XIX w., a trzy kolejne to studia przypadku obrazujące wybrane polityczne, kulturowe i społeczne aspekty tych relacji. Stanisław Pijaj zaprezentował życie kulturalne Słowian w Wiedniu w połowie stulecia, Krzysztof Popek przeanalizował udział Bułgarów w ruchu jugosłowiańskim przez pryzmat współpracy tego narodu z Serbami w latach 60. i pierwszej połowie lat 70., a Adam Świątek przedstawił uczestnictwo Polaków w zjazdach dziennikarzy słowiańskich odbywających się na przełomie XIX i XX w.

Antoni Cetnarowicz – historyk, profesor zwyczajny, były kierownik Zakładu Historii Powszechnej Nowoczesnej w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zainteresowania badawcze: dzieje Europy Środkowej i Bałkanów w XIX w., ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień narodowościowych w monarchii habsburskiej i związków Polaków ze Słowiańszczyzną Południową. Autor książek Słoweński ruch narodowy i jego stosunek do spraw polskich 1848-1879 (1990), Tajna dyplomacja Adama Jerzego Czartoryskiego na Bałkanach: Hotel Lambert a kryzys serbski 1840-1844 (1993, wyd. serbskie - 2017), Odrodzenie narodowe w Dalmacji: od "slavenstva" do nowoczesnej chorwackiej i serbskiej idei narodowej (2001, wyd. chorwackie – 2006, wyd. niemieckie - 2008) i Odrodzenie narodowe w Istrii w latach 1860-1907 (2010, wyd. chorwackie – 2014).

Krzysztof Popek – historyk i slawista, doktor, adiunkt w Pracowni Historii Powszechnej Nowoczesnej w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zainteresowania badawcze: dzieje polityczno-społeczne Półwyspu Bałkańskiego w XIX w. Autor książek „Turecka opończa, belgijska peleryna”. Obraz państwa bułgarskiego w twórczości satyrycznej przełomu XIX i XX wieku (2016), Muzułmanie w Bułgarii 1878–1912 (2022) i Uchodźcy, czyli goście Boga. Studia z dziejów migracji bałkańskich w XIX wieku – przypadek Bułgarii i Serbii (wraz z Bartłomiejem Rusinem, 2022).