Publikacja wpisuje się w nurt badań naukowych poświęconych historii Mazowsza Północnego w okresie II wojny światowej, których znaczny rozwój można zaobserwować w ostatnim czasie. Inspiracją do jej powstania była konferencja naukowa zatytułowana „Źródła archiwalne do historii Mazowsza Płockiego w latach 1939–1945”, zorganizowana 28 września 2023 r. przez Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie i Archiwum Państwowe w Płocku.
W książce wyniki swoich kwerend zamieścili przedstawiciele mazowieckiego środowiska historyków i archiwistów, reprezentujący różne archiwa i instytucje naukowo-badawcze. Przybliżyli oni wybrane rodzaje dokumentów, wytworzonych m.in. przez aparat terroru III Rzeszy i polskie organizacje konspiracyjne, oraz omówili możliwości ich wykorzystania.
Oddawana w ręce Czytelników praca stanowi zatem doskonały punkt wyjścia do dalszych badań na temat zachowanych archiwaliów do historii północnego Mazowsza.