W tomie III (i ostatnim) pism hr. Adama Gurowskiego znalazł się wybór jego wspomnień, dzienników oraz listów. W większości nieznane dotąd badaczom teksty pochodzą z archiwów i bibliotek Polski, Rosji, Francji i Ameryki. Gurowski jako kronikarz i herold heglowskiego Ducha Dziejów prowadzi nas przez Stary i Nowy Kontynent, doświadczające głębokich wstrząsów, z których miał się dopiero wyłonić postulowany świat przyszłości.

Zapis tej geograficznej, politycznej i intelektualnej podróży zawierają m.in. nieznane dotąd szkice amerykańskie, których przenikliwość analizy cywilizacji Nowego Świata jest porównywana do Listów z Ameryki Henryka Sienkiewicza. Ich kontynuacją są dzienniki wojny amerykańsko-amerykańskiej (1861–1865), publikowane na bieżąco, oraz wybór listów pisanych w języku polskim, francuskim, rosyjskim, niemieckim i angielskim. Gurowski utrzymywał korespondencję z elitami politycznymi i intelektualnymi ówczesnego świata, od carów Rosji Mikołaja I i Aleksandra II po prezydenta USA Abrahama Lincolna. Wymieniał myśli z pisarzami, filozofami i badaczami cywilizacji, od Henryka Heinego i Astolphe’a de Custine’a po Johna Stuarta Milla, Horacego Greeleya (redaktora największej wtedy gazety – „New York Daily Tribune”) i amerykańskich poetów Henry’ego Wadswortha Longfellowa oraz Walta Whitmana.